Kategori: Mehmet Nuri Turan

Kürtçülük Hareketleri

KÜRD’ÇÜLÜĞÜN BAŞLANGICI Kürd ve Arap milliyetçiliği ile Türk milliyetçiliği arasında yapısal farklar vardır. Kürd ve Arap milliyetçiliğinin altında aşiretçilik, kabilecilikten kaynaklanan kuvvetli “biz” anlayışı vardır. Bu anlayış esasında, ilk anda Kürdçülük ekseninde değil, en altta “hane” en yukarıda “aşiret” olmak üzere ortaya çıkar. Feodal Kürdler olabildiğince, diğer aşiretlere karışmamak hatta aşiret içinde olsa dahi diğer sülalere […]

Yazının Devamı

MAHABAD KÜRD DEVLETİ SERÜVENİ

1931’de Şeyh Ahmed Barzani önderliğinde yeni isyan daha çok aşiretsel sebeplere bağlansa da, Kürtler tarafından otoriteye bir karşı çıkış olması sebebiyle önem taşımakta. Kürt hakları konusunda herhangi bir sonuca ulaşmayan isyan 1932 yılında bastırıldı. 1943’te ise Şeyh Ahmed’in isyanını kardeşi Molla Mustafa Barzani devam ettirdi ve bu isyan önceki isyanı aşan milliyetçi bir karakter kazandı. […]

Yazının Devamı

Lozan öncesi Irak Kürtlerinin Türkiye’yle birleşme çabaları

  “Türkiye’de “Osmanlı” kavramı bütünüyle ortadan kaldırılıp yerine “Türkçülük” ve “Turancılık” kavramları kullanılmaya başlandığı andan itibaren ben de etnik olarak Türk olmayan her Osmanlı vatandaşı gibi doğal olarak kim olduğumu araştırdım ve ulusal kimliğimi oluşturmaya başladım.” Bu sözleri 1912 yılında başlayan Balkan savaşlarından 1922 yılına kadar birçok cephede savaşmış ve Kuttul Amare kahramanlarından olan, Osmanlı […]

Yazının Devamı

Mütareke yıllarında Kürd’çülük hareketleri

MÜTAREKE YILLARINDA KÜRD’ÇÜLÜK HAREKETLERİ 1900 yıllardan itibaren İstanbul’da Kürd cemiyetleri (Dernek) kuruldu ve gazeteler çıkmaya başladı. Bunlar Ocak- 1913 yılındaki Babıali darbesiyle yönetimi ele geçiren İTC tarafından diğer bütün cemiyetlerle birlikte kapatıldı. Bunlardan Kürd İttihat ve Terakki cemiyati asıl İttihad ve Terakki Cemiyetinin Kürd ve Kürtçü versiyonuydu. Bilahare İTC’ye iltihak etti. Mütareke yıllarında İstanbul’da yeniden […]

Yazının Devamı

Kürd Emirliklerinin tasfiyesi ve yol açtığı sorunlar

Bedirxan Bey’in 1843 Nasturi Harekâtı Bâbıâli tarafından yersiz ve zamansız bir harekât olarak değerlendirilmiş. 1843 hadisesi, Batılı devletlerin meseleye müdahil olmalarına yol açarak Babıâli üzerinde İstanbul’daki elçileri vasıtasıyla baskı oluşturmalarına sebep olmuş. Konu ile ilgili olarak Bâbıâli Erzurum, Diyarbakır, Musul ve Şam Eyaletlerine gönderilen emirlerde, Bedirxan Bey’e emniyet ve güvenlik hissi verilerek devletin yanına çekilmesi, […]

Yazının Devamı

Tanzimat sonrası Kürd Emirlerinin durumu

Tanzimat Fermanı ile birlikte işler değişmeye başladı; 3 Kasım 1839’da Gülhane Parkı’nda Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından okunarak ilan edilen Ferman, “Tanzimat Fermanı” olarak adlandırılmış; bu fermanla başlatılan sürece tarihimizde Tanzimat dönemi denmiştir. Tanzimat hareketinin amacı, devlet gücünün tek merkezden en etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamaktır. Ancak uygulamanın ne şekilde yapılacağına ilişkin önceden hazırlanmış bir […]

Yazının Devamı