Kategori: Prof. Dr. Yunus Çengel

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-8

Geçmişe bakıldığı zaman teslimiyetçiliği ve akıldan istifayı ön plana çıkaran ve sorgulamayı adeta din dışı gören anlayışlar olmuştur. Hatta cehalet ve taassubun dindarlıkla özdeşleştirildiği zamanlar da yaşanmıştır. Günümüzde bile mutaassıplık çok yerde dindarlık ölçüsü olarak görülmektedir. Ama İslamiyet taassup değildir ve cehaletle bağdaşmaz. Keza, müsbet bilim dünyasında da çok defa ‘bilim’ kılıfı altında taassup ve […]

Yazının Devamı

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-7

İZAFİYET Dünyada herşeyin bir ömrü vardır – değişmez gibi görülen bazı doğruların bile. Her yeni çağ kendi değerler sepetiyle beraber gelir ve miadı dolmuş eski değerleri tedavülden kaldırır. Bir sahne gider, yeni senaryoların sergileneceği başka bir sahne gelir. Bunu görmemek ve hala eski değerlere takılı kalıp onlarla iş görmeye kalkmak çağ dışı kalmaktır ve bunun […]

Yazının Devamı

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-6

Bazı hadisler, iyi ve kötü işlerin sevap ve günah karşılıklarında uç durumları nazara vererek iyi amelleri teşvik eder ve kötülerden sakındırır. Zahiren mizana uygun düşmeyen bu tür hadislerden hüküm çıkarırken, ‘bu amelin karşılığı her seferinde budur’ determinist ve genellemeci yaklaşımı yerine ‘bu amelin karışılığının böyle olduğu durumlar da vardır ve mümkündür’ seçici yaklaşımı kullanılmalı ve […]

Yazının Devamı

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-5

Bediüzzaman müslümanlarda yaygın olarak görülen gayri-islami davranışlara da bu bakış açısıyla yaklaşır ve kafirlerde görülebilen sebat, itimat, ve hikmet kanunlarına uygunluk gibi güzel hasletlere dikkat çekerek, toptancı davranmanın mahzurlarını nazara verir. Hak üstün olduğu halde, neden kafirlerin müslümanlara galip olduğu sorusuna şu cevabı verir: “Her müslimin her vasfı müslim olmak vâcip iken, haricen her dem vaki, sabit değildir. Öyle de, her kâfirin her vasfı […]

Yazının Devamı

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-4

İlginçtir ki müçtehitler başka bir beldeye gittiklerinde, birçok içtihadını yeni beldenin şartlarını ve örfünü (akla ve maslahata aykırı olmayan örf ve adetler hukukta bir kaynaktır) dikkate alarak değiştirmişler ve onlarla uyumlu hale getirmişlerdir. Nitekim İmam Şâfi’î Mısır’a yerleştikten sonra, buradaki örfleri de nazara alarak eski içtihâdlarının önemli bir kısmını değiştirmiştir. Hatta bu devirdeki içtihâdlarına mezheb-i cedîd […]

Yazının Devamı

Risale-i Nur’da Genelleme ve İzafiyet-3

GENELLEME İnsanların çoğu lineer yani doğrusal düşünür ve sınırlı bilgileri genellemeye meyillidir. Söylenen bir sözün her zaman ve zeminde geçerli olduğunu düşünür. Yani herşeyi siyah veya beyaz olarak görme basitliğine kaçar ve zor olan gri tonları ayırdetme zahmetine katlanmak istemez. Çoğu insana göre hüküm ifade eden bir söz ya doğrudur ya da yanlıştır – her […]

Yazının Devamı