Nurdan Haber

Bir Denetçi Allah-u Teâlâ Korkusuyla Hareket Etmelidir

Bir Denetçi Allah-u Teâlâ Korkusuyla Hareket Etmelidir
20 Aralık 2019 - 17:48

14 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete’de “Faizsiz Finans Kuruluşlarının Bağımsız Denetimini Yürüten Denetçiler İçin Etik Kurallar” yayımlandı.

Artık, Türkiye Denetim Standartları içerisinde yer alan kurallar birçok vatandaş tarafından takdirle karşılandı. Dikkat çeken bazı kurallar şöyle;

 

1.Giriş

Muhasebe, İslam dininin Farz-ı Kifaye* olarak gerekli kıldığı mesleklerden biridir. Teknik tanımlarına ilaveten muhasebe; Fıkhî hükümlerin yerine getirilmesinde, hakların adil biçimde kaydedilmesi, ölçümü ve hak sahipleri arasında dağıtımı için kullanılan bir vasıtadır. Adil olma kavramı (adalet), Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette** geçmektedir; {Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder…}1 ve {Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emrediyor…}2. Adalet kavramının muhasebe felsefesinde “önyargı taşımama” olarak bilinen bir karşılığı da vardır. Muhasebe ve denetim standartları ilkesel olarak bu kavramın hayata geçirilmesine öncülük etse de adalet esasen etik bir değerdir. Bu sebeple mesleki görev veya hizmetlerini yerine getirirken denetçilere yol gösterecek etik kurallara ihtiyaç bulunmaktadır.

 

(* Farz-ı Kifaye: Toplumun bazı fertlerinin yapması sebebiyle tamamından düşen yükümlülüktür. Yapanlar sevabını alır, ancak tümden yapılmadığı takdirde toplumun tamamı sorumlu olur. (www.diyanet.gov.tr).

(** Kur’an-ı Kerim ayetlerinin Türkçe mealleri, Diyanet İşleri Başkanlığının “Kur’an-ı Kerim Meali”nin 17. baskısından (Ankara, 2009) alınmıştır.)

(1 Nahl Suresi, 90)

(2 Nisâ Suresi, 58)

  1. Bölüm

1: Denetçiler İçin Etik İlkelerin Dini Dayanakları

Etik ilkeler, dinin ayrılmaz bir parçasıdır. İslam, etik ilkelere büyük bir değer vermekte ve bu kuralları, “Ben (başka değil, sadece) (iyi), güzel ahlakı tamamlamak (uygulamak) için gönderildim”4 Hadis-i Şerifinde de teyit edildiği üzere hukukun amaçlarından biri olarak görmektedir. Bunların dışında yer alan etik kurallar ise, sadece İslam inancından kaynaklanan kendine özgü kurallardır. “…”

(4 Muvatta, Husnü’l Halk, 8; Hadislerle İslam, III, 11)

Etik ilkelerin başlıca dini dayanakları şunlardır:

  1. Dürüstlük
  2. İnsanın yeryüzündeki halifeliği ilkesi
  3. İhlas
  4. Takva
  5. Erdemli olma ve işini mükemmel yapma
  6. Allah-u Teâlâ korkusuyla davranma
  7. Allah-u Teâlâ’ya hesap verilecek olması

Not: Metnin tamamına ulaşmak için Kamu Gözetimi Kurumu’nun yayınladığı PDF inceleyebilirsiniz.

NurdanHaber