Kategori: Mehmet Nuri Turan

Kürdistan -4

  İsmail Ağa’nın Akibeti; Şubat 1921’deki hükûmet darbesinden beri Rıza Xan enerjisini modern, disiplinli, tutarlı bir ulusal ordu inşâsına adamıştı. Çabaları çok geçmeden semere verdi. 1921 boyunca, hatta 1922 başında Sımko üzerine gönderilen karmakarışık (jandarma, başıbozuklar, Kazaklar) birlikleri defalarca yenilgiye uğratmış, silâhlarının birçoğunu ele geçirmişti. Ancak Ağustos 1922’de, yeniden düzenlenmiş ordu tarafından iyi koordine edilmiş […]

Yazının Devamı

Kürdistan -3

İsmail Ağa’nın Ayaklanmayı Büyütmesi; Hükûmet bir süre, ovalara her zamankinden de gözü kara baskınlar düzenlemeyi sürdüren Sımko’ya boyun eğdirmenin bir yolunu bulamadı. Urmiye valisi Serdar Fatih, Deylaman’ın güneyindeki Şakrik’te bulunan kalesinde Sımko’yu ziyaret ederek, O’nu barışçıl yöntemlerle kazanmayı dener, fakat Sımko anlaşılan bunu zayıflığın bir başka kanıtı olarak görür ve ordusunu yaşatmak için gereken haraç (İranlılar’a […]

Yazının Devamı

Kürdistan -2

Şikak Aşireti ve İsmail Ağa’nın Ayaklanması; Enver Paşa’nın maceraperest Kafkas seferinin başlaması üzerine Rus askerler, Aralık 1914’te geri çağrılırlar ve Ocak 1915 başlarında Osmanlı askerleri Kürtler’in yardımıyla kısa süreliğine Azerbaycan’a girerler. Rus askerleri neredeyse bir yıl sonra geri dönerler ve Rusya’nın 1917 Bolşevik İhtilâli’nin ardından savaştan bütünüyle çekilmesine kadar bölgede kalırlar. 1918’de kısa bir dönem boyunca Osmanlı […]

Yazının Devamı

Kürdistan -1

Tarih boyu İran Kürdistanı; Akkoyunlu devletinin yıkılmasından sonra, İran, Irak, Azerbeycan, ve bugünkü Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi, Safevi’lerin kontrolüne geçti. Safevilerin Şii olması buna mukabil, Kürd’lerin Sunni olmasından dolayı, o günden sonrada İran’da kim iktidar olursa olsun, Kürdlerle, İran ilişkileri hep sorunlu olmuştur. Çaldıran savaşıyla Kürd coğrafyasının büyük çoğunluğu Şii hanedanlarının baskısından kurtarıldı […]

Yazının Devamı

Azerbeycan -4

Nurdanhaber – Mehmet Nuri TURAN GÜNEY AZERBEYCAN VEYA İRAN AZERBEYCANI-4 Sonuç ve Şimdiki durum; Azerbaycan Türklerinin Şii olmaları nedeniyle, Farslar’a çok yakındırlar bu durum, Türkçe ve Farsça arasındaki etkileşimi oldukça arttırmıştır. Şii kültürü Farsça inşaa edildiği için daha çok Türkçe, Farsçanın etkisi altındadır. Bu durum devletin politikalarıyla beraber Türkleri yavaş, yavaş asimile ediyor. Sunni halklar […]

Yazının Devamı

Azerbeycan -3

Nurdanhaber – Mehmet Nuri TURAN GÜNEY AZERBEYCAN VEYA İRAN AZERBEYCANI-3 İkinci Bağımsızlık hareketi; Almanların yakın dostu Rıza Şah, Ruslar’a yardım etmek isteyen İngiliz ve Amerikalılar’a ülkesinden geçiş izni vermez. Bunun üzerine kuzeyden Ruslar, güneyden de İngilizler 25 Ağustos 1941 günü İran’ı işgal eder. Ruslar 11 Eylül 1941 günü Tebriz’e girerler. Rıza Şah, tahtından indirilip bir […]

Yazının Devamı